على بن محمد ناصر خان ظهير الدوله

15

سفرنامه ظهير الدوله ( همراه مظفر الدين شاه به فرنگستان ) ( فارسى )

بشود رقبهء گردن‌كشان تراكمه را به ربقهء اطاعت و انقياد آورده اسرائى كه در اين مدت برده بودند استرداد نمود و در مدت قليله خدمات كثيره در انتظام امور آن حدود به عرض همايون رسانيد لهذا مستحق اعطاى مرحمتى مخصوص گرديد . يك قبضه قمهء مكلل به الماس از قمه‌هائيكه مخصوص كمر مبارك بود به تشريف معزّى اليه مرحمت و انفاذ گرديد . » اين خبر در مرآة البلدان خيلى خلاصه آمده است : « جناب ظهير الدوله محمد ناصر خان ايشيك‌آقاسىباشى حاكم استرآباد و شاهرود و بسطام و غيره به يك قبضه قمه مرصع مباهى آمد » « 11 » ظهير الدوله وزير فارس حكومت ظهير الدوله بر استرآباد دوامى نيافت زيرا در همين سال 1279 مسعود ميرزا ظل السلطان كه آن زمان لقب يمين الدوله داشت به حكمرانى فارس منصوب و ظهير الدوله به وزارت وى نامزد شد « 12 » ناصر الدين شاه نيز سمت دائمى او را كه ايشيك آقاسىباشيگرى باشد به امير اصلان خان مجد الدوله داد : « چون جناب محمد ناصر خان ظهير الدوله ايشيك‌آقاسىباشى اغلب در ايالات ممالك محروسه مشغول انجام خدمتى بزرگ مىباشد ايشيك آقاسىباشيگرى را به امير الامراء العظام امير اصلان خان مجد الدوله مرحمت و به يك قبضه عصاى مرصع و خلعت همايون ايشان را سربلند فرمودند » « 13 » اما چون در حكومت استبدادى در هيچ‌يك از شئون ثباتى وجود ندارد ظهير الدوله بار ديگر سمت اصلى خود را بازيافت و به شرحى كه هم‌اكنون خواهيم گفت علاوه بر بازگشت به مقام ايشيك‌آقاسىباشى وزير دربار نيز شد . از زندگانى ظهير الدوله در فارس و نوع حكومت او بر منطقه كه جنبهء نيابت مسعود ميرزا يمين الدوله ( ظل السلطان ) داشته است اطلاعى به دست نياوردم ظاهرا چهار سال در سمت وزارت يمين الدوله ايالت فارس را اداره كرده است . ظهير الدوله وزير دربار و ايشيك‌آقاسىباشى در اوايل سال 1283 در آخرين روزهاى ماه محرم تغييرات پردامنه‌اى در اوضاع

--> ( 11 ) - همان كتاب ص 1418 . ( 12 ) - همان كتاب ص 1432 . ( 13 ) - همان كتاب ص 1452 .